ਵਾਊਚਰ › ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਊਚਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਊਚਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਊਚਰ ਉਹ ਹਰ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਐਂਟਰੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ। ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਾਊਚਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤਾ ਰਹੇ ਕਿ ਕੋਈ ਐਂਟਰੀ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ।
ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ
| ਵਾਊਚਰ | ਕਦੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਮਿਸਾਲ |
|---|---|---|
| ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ | ਪੈਸੇ ਕੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ ਨੂੰ ₹2,400 ਦਿੱਤੇ |
| ਰਸੀਦ ਵਾਊਚਰ | ਪੈਸੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ | ਗਾਹਕ ਤੋਂ ₹15,000 ਮਿਲੇ |
| ਕੌਂਟਰਾ ਵਾਊਚਰ | ਪੈਸੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੈਸ਼ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਵਿਚਕਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ | ₹20,000 ਕੈਸ਼ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ |
| ਜਰਨਲ ਵਾਊਚਰ | ਕੋਈ ਕੈਸ਼ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ | ਡੈਪ੍ਰੀਸੀਏਸ਼ਨ, ਕੋਈ ਸੋਧ, ਸਾਲ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਖ਼ਰਚਾ |
| ਸੇਲਜ਼ ਵਾਊਚਰ | ਮਾਲ ਜਾਂ ਸਰਵਿਸ ਵੇਚੀ | ਤੁਹਾਡਾ ਟੈਕਸ ਇਨਵੌਇਸ ਜਾਂ ਬਿੱਲ |
| ਪਰਚੇਜ਼ ਵਾਊਚਰ | ਮਾਲ ਜਾਂ ਸਰਵਿਸ ਉਧਾਰ ਖ਼ਰੀਦੀ | ਸਪਲਾਇਰ ਦਾ ਬਿੱਲ |
| ਡੈਬਿਟ ਨੋਟ / ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਨੋਟ | ਬਿੱਲ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਮਾਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਭਾਅ ਘਟਿਆ |
ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਸੌਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵੀ ਇਹੀ ਨਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਅਜਿਹਾ ਸੌਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ ਸਿੱਧਾ ਪੇਮੈਂਟ ਐਂਟਰੀ ਵਜੋਂ ਟਾਈਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ
ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਸੌਖੀ ਹੈ: ਵਾਊਚਰ ਵਾਲਾ ਅਕਾਊਂਟ ਹੈੱਡ ਡੈਬਿਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੈਸ਼ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਕ੍ਰੈਡਿਟ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਦੀ ਸਿਆਹੀ ਲਈ UPI ਨਾਲ ₹1,200 ਦਿੰਦੇ ਹੋ:
- Printing and stationery ਖਾਤਾ: ਡੈਬਿਟ ₹1,200
- ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ: ਕ੍ਰੈਡਿਟ ₹1,200
ਇਸੇ ਲਈ ਵਾਊਚਰ ’ਤੇ ਅਕਾਊਂਟ ਹੈੱਡ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸੇ ਕਿਸ ਲਈ ਸਨ।
ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਵਾਊਚਰ
ਲੋਕ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਸਹਾਇਕ ਵਾਊਚਰ ਬਾਹਰੋਂ ਆਇਆ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਹੈ: ਸਪਲਾਇਰ ਦਾ ਬਿੱਲ, ਬੱਸ ਦੀ ਟਿਕਟ, ਕੂਰੀਅਰ ਦੀ ਪਰਚੀ। ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਵਾਊਚਰ ਉਹ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਐਂਟਰੀ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪ ਲਿਖਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ। ਜਦੋਂ ਬਾਹਰਲਾ ਬਿੱਲ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ ਨਾਲ ਨੱਥੀ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਲੀ ਜਾਂ ਆਟੋ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ, ਤਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਊਚਰ ਹੀ ਇੱਕੋ ਸਬੂਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲਿਖੋ।
ਡੈਬਿਟ ਵਾਊਚਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਾਊਚਰ
ਕੁਝ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ ਨੂੰ "ਡੈਬਿਟ ਵਾਊਚਰ" (ਖ਼ਰਚਾ ਡੈਬਿਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਰਸੀਦ ਵਾਊਚਰ ਨੂੰ "ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਾਊਚਰ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਾਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਕੰਮ ਇੱਕੋ ਹੈ।
GST ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗੱਲ
GST ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ "ਰਸੀਦ ਵਾਊਚਰ" ਅਤੇ "ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ" ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਖ਼ਾਸ ਹਾਲਤਾਂ ਲਈ। GST ਵਿੱਚ ਰਸੀਦ ਵਾਊਚਰ ਉਦੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਐਡਵਾਂਸ ਮਿਲੇ, ਅਤੇ ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ ਰਜਿਸਟਰਡ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਮਾਲ ਜਾਂ ਸਰਵਿਸ ਲਈ ਸਪਲਾਇਰ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਊਚਰਾਂ ਵਿੱਚ GSTIN, ਪਲੇਸ ਆਫ਼ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਰਕਮ ਵਰਗੀਆਂ GST ਡਿਟੇਲਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਈਟ ’ਤੇ ਬਣਿਆ ਵਾਊਚਰ GST ਖ਼ਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਮ ਖਾਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪੇਮੈਂਟ ਵਾਊਚਰ ਹੈ; ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ ਵਾਲੀਆਂ ਪੇਮੈਂਟਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਬਾਕੀ ਵਾਊਚਰ ਕਿੱਥੇ ਬਣਦੇ ਹਨ
- ਮਿਲੇ ਪੈਸੇ: ਪੇਮੈਂਟ ਰਸੀਦ ਮੇਕਰ, "ਐਡਵਾਂਸ ਮਿਲਿਆ" ਕਿਸਮ ਨਾਲ।
- ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਬਿੱਲ: ਇਨਵੌਇਸ ਮੇਕਰ।
- ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ: ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਡੈਬਿਟ ਨੋਟ ਮੇਕਰ।
- ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਕੈਸ਼ ਪੇਮੈਂਟਾਂ: ਪੈਟੀ ਕੈਸ਼ ਬੁੱਕ।