व्हाउचर › व्हाउचरचे प्रकार
अकाउंटिंगमधील व्हाउचरचे प्रकार
अकाउंट्समध्ये व्हाउचर म्हणजे पुस्तकातली एखादी एन्ट्री सिद्ध करणारा कोणताही कागद. प्रत्येक प्रकारच्या व्यवहाराचे स्वतःचे व्हाउचर असते, म्हणजे एन्ट्री कुठून आली ते तुम्हाला आणि तुमच्या अकाउंटंटला नेहमी कळते.
मुख्य प्रकार
| व्हाउचर | कधी वापरतात | उदाहरण |
|---|---|---|
| पेमेंट व्हाउचर | कॅश किंवा बँकेतून पैसे बाहेर जातात | इलेक्ट्रिशियनला ₹2,400 दिले |
| रिसीट व्हाउचर | पैसे येतात | ग्राहकाकडून ₹15,000 मिळाले |
| कॉन्ट्रा व्हाउचर | तुमच्याच कॅश आणि बँकेत पैसे हलतात | ₹20,000 कॅश बँकेत भरली |
| जर्नल व्हाउचर | कॅश किंवा बँक नसते | घसारा, दुरुस्ती, वर्षअखेरीस न दिलेला खर्च |
| सेल्स व्हाउचर | माल किंवा सर्व्हिस विकली | तुमचे टॅक्स इनव्हॉइस किंवा बिल |
| परचेस व्हाउचर | माल किंवा सर्व्हिस उधारीवर घेतली | सप्लायरचे बिल |
| डेबिट नोट / क्रेडिट नोट | दिल्यानंतर बिल बदलले जाते | माल परत, भाव कमी |
अकाउंटिंग सॉफ्टवेअर हीच नावे वापरतात. तुमचा अकाउंटंट असे सॉफ्टवेअर वापरत असेल तर नीट लिहिलेले पेमेंट व्हाउचर थेट पेमेंट एन्ट्री म्हणून टाइप करता येते.
पेमेंट व्हाउचर जास्त तपशीलात
पेमेंट व्हाउचर तुम्ही दिलेले पैसे नोंदवते. पुस्तकातली त्याची एन्ट्री सोपी आहे: व्हाउचरवरचे खाते हेड डेबिट होते, आणि कॅश किंवा बँक क्रेडिट. प्रिंटरच्या शाईसाठी UPI ने ₹1,200 दिले तर:
- Printing and stationery खाते: डेबिट ₹1,200
- बँक खाते: क्रेडिट ₹1,200
म्हणूनच व्हाउचरवरचे खाते हेड महत्त्वाचे आहे. ते नसेल तर पैसे कशासाठी होते याचा अंदाज नंतर कोणाला तरी लावावा लागतो.
सपोर्टिंग आणि अकाउंटिंग व्हाउचर
लोक हा शब्द दोन गोष्टींसाठी वापरतात. सपोर्टिंग व्हाउचर म्हणजे बाहेरून आलेला कागद: सप्लायरचे बिल, बसचे तिकीट, कुरिअरची स्लिप. अकाउंटिंग व्हाउचर म्हणजे एन्ट्री नोंदवण्यासाठी तुम्ही स्वतः लिहिलेला कागद, जसे पेमेंट व्हाउचर. बाहेरचे बिल असेल तर ते तुमच्या पेमेंट व्हाउचरला स्टेपल करा. हमाली किंवा रिक्षाभाड्यासारखे काहीच नसेल, तर पैसे घेणाऱ्याची सही असलेले तुमचे व्हाउचर हाच एकमेव पुरावा, म्हणून ते काळजीपूर्वक लिहा.
डेबिट व्हाउचर आणि क्रेडिट व्हाउचर
काही बँका आणि जुनी ऑफिस पेमेंट व्हाउचरला "डेबिट व्हाउचर" (खर्च डेबिट होतो) आणि रिसीट व्हाउचरला "क्रेडिट व्हाउचर" म्हणतात. नावे वेगळी, काम एकच.
GST च्या शब्दांबद्दल
GST कायदाही "receipt voucher" आणि "payment voucher" हे शब्द वापरतो, पण विशिष्ट प्रकरणांसाठी. GST मध्ये सप्लायसाठी ॲडव्हान्स मिळाल्यावर रिसीट व्हाउचर दिले जाते, आणि रिव्हर्स चार्जवर टॅक्स लागणाऱ्या माल किंवा सर्व्हिससाठी सप्लायरला पैसे देणारा रजिस्टर्ड खरेदीदार पेमेंट व्हाउचर देतो. त्या व्हाउचरवर GSTIN, place of supply आणि टॅक्सची रक्कम यांसारखे GST डिटेल लागतात. या साइटवर बनणारे व्हाउचर GST रकान्यांशिवायचे साधे अकाउंटिंग पेमेंट व्हाउचर आहे; रिव्हर्स चार्जच्या पेमेंटसाठी काय द्यायचे ते अकाउंटंटला विचारा.
इतर व्हाउचर कुठे बनतात
- मिळालेले पैसे: पेमेंट पावती मेकर, "ॲडव्हान्स मिळाला" या प्रकारासह.
- विक्रीची बिले: इनव्हॉइस मेकर.
- बिलातील बदल: क्रेडिट आणि डेबिट नोट मेकर.
- अनेक छोटी कॅश पेमेंट: पेटी कॅश बुक.